Logo 't Oude Slot

Jaarexpositie  'De beer en het Meisje'

ontworpen door Jan Dams, op basis van onze collectie Volksprenten

 

Het jaarthema 2013-2014  is 'Cafe’s, Kermissen en Leurders'

Hét volksvermaak bij uitstek was en is de kermis. Al in de Middeleeuwen was het de gewoonte om rond kerkelijke hoogtijdagen dagenlang te feesten en markten te organiseren. Dat betekende vooral veel eten, drinken en dansen. Maar ook bewonderde het publiek de processies (optochten ter ere van een heilige), waren er dansende beren en kwakzalvers.

De geur van onfatsoen, het gevaar ‘waarin alles te zaam werkt om het vuur der ongeregelde driften aan te jagen; waar de wereld hare vermakelijkheden in volle bekers aanbiedt; waar ieder opgetooid zijn best doet te behagen.’ Met als gevolg: ‘vrije oogslagen, onkuische of dubbelzinnige woorden, en te nauwe omgang met het andere geslacht.’

Tegenwoordig is de kermis een soort pretpark. Vroeger lag de nadruk meer op de feesten rond kerkelijke hoogtijdagen en de markten. Daar kwam iedereen voor naar het dorp of de stad. Processies, katknuppelen, 'rare' mensen kijken en elkaar versieren. Alleen in het laatste kunnen we de kermis van nu nog een beetje herkennen.

Natuurlijk was de kermis een huwelijksmarkt, maar niet altijd volgens het boekje. Negen maanden na de feesten kwamen er namelijk meestal verschillende 'kermiskindjes' ter wereld.

De aan een marktdag verbonden kermis betekende voor het dienstvolk (meiden en knechten) een uitgaansdag. Vaak hadden ze daarvoor wat geld gespaard om feest te kunnen vieren. De mensen leefden bij de seizoenen, die bepaalden of zij al dan niet te eten hadden in de winter als de aarde geen vruchten droeg. Vanaf maart begon de zon weer de aarde te verwarmen en kon men het land gaan bebouwen en gaan zaaien om in de zomer en het najaar te kunnen oogsten en zo de winter te kunnen doorkomen en te overleven. De aarde en de zon werden aanbeden en er werden offers gebracht. En zoals hierboven weergegeven werd het nieuwe verbond tussen de aarde en zon gevierd. De zon zou de aarde weer gaan verwarmen en daarmede de aarde weer vrucht laten dragen. Wij overleven! Men wist niet hoe het zat met de kosmische krachten en hoe de zon inwerkte op de aarde, maar die twee stonden met elkaar in verband en zorgden voor het nieuwe leven en de nieuwe oogst. Dat moest gevierd worden.

'De Beer en het Meisje'... dansend in de Grote Schuur.