Museum ’t Oude Slot bezit een omvangrijke collectie prenten. Uit onze collectie tonen wij u een selectie van 32 ‘pareltjes’, voorbeelden van de kwaliteit en diversiteit van de collectie.

De collectie bevat prenten in de volgende categorieën:
Religieuze onderwerpen
Hieronder vallen Bijbelverhalen, afbeeldingen van heiligen en andere religieuze thema’s.
Historische onderwerpen
Dit zijn o.a. vorsten en andere historische personen, afbeeldingen van politieke gebeurtenissen, sociaal economische gebeurtenissen, rampen, wonderbaarlijke gebeurtenissen enz.
Allegorische onderwerpen
Deze omvatten leven en dood, de omgekeerde wereld, spreekwoorden, emblemata enz.
Literaire onderwerpen, kranten, beeldverhalen en liedbladen
Hierbij moet men denken aan onderwerpen uit de klassieke oudheid, middeleeuwse letterkunde, pamfletten, volkse liedjes en beeldverhalen.
Satirische onderwerpen
Dit omvat o.a. kwakzalvers en karikaturen
Didactische onderwerpen
Hier bevindt zich het brede scala van de kinderprenten zoals ABC ’s, kinderspelen, ambachten, klederdrachten, topografie, voertuigen, dieren, bloemen enz

Klik op afbeelding voor groter formaat

Levenstrap

Houtgravure uit 1620. Gemaakt door J.C Visscher

Een van de populairste onderwerpen in de West- Europese prentkunst is de 'Levenstrap'. Hierop worden de menselijke levensfasen weergegeven door middel van figuren die klimmend en na hun vijftigste jaar afdalend de verschillende leeftijden en de bijbehorende omstandigheden symboliseren. Vanaf de zestiende tot begin twintigste eeuw hadden talloze gezinnen zo'n voorstelling aan de muur hangen; de makers waren lang niet alleen volkskunstenaars. De 'Levenstrap' hield een spiegel voor over wat men in het leven te verwachten had.

Haring

Gravure , nieuwsprent

Op de gavure is een haring afgebeeld met op zijn rug de woorden VICI MALUM, (“Ik heb het kwaad overwonnen”) en de letters V M (omgekeerd) N (omgekeerd). De tekst vermeldt in het Latijn, Frans en Nederlands dat deze haring gevangen is op 21 november 1587, aan de kust van Maeslandt onder Noorwegen. Daarna de de haring naar de keizer gestuurd (Rudolph II, keizer van het Heilige Roomse Rijk), die hem vervolgens naar de universiteit van Rostock stuurde.

De Verkeerde wereld

Houtsnede uit de negentiende eeuw

De Omgekeerde Wereld is één van de bekendste onderwerpen op centsprenten. De oudste prenten waarop een verzameling omgekeerde wereldtaferelen is afgebeeld stammen uit Italië uit de tweede helft van de 16e eeuw. Deze vroege omgekeerde wereldprenten hebben een dubbelzinnige boodschap: waar de stier de slager slacht is de vertrouwde loop der dingen verstoord en zijn we beland in de Omgekeerde Wereld. In de Omgekeerde Wereld zijn de relaties tussen mensen, dieren en voorwerpen omgekeerd. Daar bestraft het kind de ouder, het schaap jaagt er op de wolf, en wagens rijden op zee, terwijl schepen in de bergen varen.

Litanie van Maria

2 houtsneden, boven: S. Maria Lauretia, beneden: het kruis van Lotharingen omringd door 51 houtsneden die personages en voorwerpen voorstellen. 1804

Uitgegeven door Weduwe Boutamps in Venlo .

De litanie van Loreto is één van de oudste litaniën voor Maria. Ze is ontstaan in het bedevaartsoord Loreto, waar het huis staat waarin Maria zou hebben gewoond (De tempeliers hebben dat naar Italië gebracht). De vele pelgrims verspreidden de litanie. Het werd de standaard Maria litanie in de katholieke kerk.

Nederlandche Spreekwoorden

Houtsnede. Omtreeks 1833 uitgegeven door De Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen, gedrukt door Van Munster in Amsterdam.

Prent uit de hernieuwde reeks, uitgegeven toen bleek dat Van Munster heel onzorgvuldig te werk was gegaan bij het (het)drukken van Nutsprenten uit de eerste reeks. De drukker gebruikte versleten en door houtworm aangevreten blokken en wijzigde eigenhandig het ontwerp. Dit was zeer strijdig met wat het Nut beoogde.

Het fraey Geslagt.

Houtsnede 1834 gemaakt door J. Delanier.

Karikaturen. Uitgegeven door de Belgische drukker Brepols Turnhout in de profane serie.

De Vlugt naar Egypten

Houtsnede uit begin negentiende eeuw.

Gegraveerd door C.A.Moermans in 1818,.Uitgegeven door drukker Brepols in Turnhout (uit de religieuze serie).

De prent is met sjablonen gekleurd. Hierdoor maakt zij een meer verzorgde inruk dan de Nederlandse centsprenten die vaak met vrij willekeurige duimdrukken gekleurd werden.. De afbeelding is omlijst door een toelichting op rijm.

Koningsbrief

18^e eeuw. Drukker Poelman, Gent.

Daags voor driekoningen werden door de kinderen koningsbrieven gevent. Op deze brieven zijn portretten van de koning en zijn hovelingen afgebeeld. De portretten werden uitgeknipt en ’s avonds werd de koning getrokken, die een papieren kroon op kreeg. De koning moest zijn gasten gebrande en gesuikerde jenever geven. Als de koning dronk, moesten allen gaan staan en roepen: “Vivat, de koning drinkt!”. De nar moest er op toezien dat alles goed verliep. Als hij vond dat gasten niet goed hun best deden, gaf hij ze een zwarte streep over hun gezicht.

Op een aantal winterschilderijen uit de 16^e en 17^e eeuw zijn kinderen met koningsbrieven te zien.

De tekst van de koning:

“Uit mijn Lot kan ieder lezen
Dat een bedelaar Vorst kan wezen.
Maar hoe lang duurt deze staat?      
Tot dat men eens slapen gaat”.